Energiebesparing in gebouwen vraagt om slimme portefeuillesturing en datagedreven keuzes

Tijdens het webinar van TVVL Kennispartners op 19 september 2026 gaven kennispartners Bram van Rijswijk (Alklima), Dave Baas (Renor) en Bert Elkhuizen (Innax) advies over de juiste aanpak voor het snelste resultaat. Welke gebouwen pak je als eerste aan? Hoe combineer je duurzaamheidsdoelen met onderhoudsplannen en beschikbare budgetten? En hoe voorkom je dat investeringen onvoldoende rendement opleveren?

Registreer je kosteloos op KUBR en je hoort alles over energiebesparing van de gebouwde omgeving.

Hun boodschap is duidelijk: organisaties behalen meer resultaat wanneer zij verduurzaming niet per gebouw, maar op portefeuilleniveau organiseren.

Energiebesparing vraagt om integrale aanpak

De gebouwde omgeving staat voor een forse verduurzamingsopgave. Naast CO₂-reductie spelen stijgende energiekosten, aangescherpte wetgeving en de wens om toekomstbestendig vastgoed te realiseren een belangrijke rol.

Volgens Dave Baas verschuift de aandacht van losse verduurzamingsmaatregelen naar een integrale aanpak waarin onderhoud, investeringen en strategisch vastgoedbeheer samenkomen. Organisaties kunnen niet alle gebouwen tegelijk aanpakken en moeten daarom bewust prioriteren.

Ook de regelgeving ontwikkelt zich verder. Bert Elkhuizen wijst op de Europese EPBD-richtlijn (Energy Performance of Buildings Directive) en de toenemende aandacht voor routekaarten richting een emissievrije gebouwde omgeving in 2050. Daarbij worden energielabels, technische maatregelen én gemeten energieprestaties steeds belangrijker.

Begin bij het juiste gebouw op het juiste moment

Veel organisaties beschikken al over duurzaamheidsambities, maar worstelen met de uitvoering. De grootste uitdaging is volgens de deelnemers niet de techniek, maar het organiseren van het verduurzamingsproces.

Wanneer verduurzaming alleen op gebouwniveau wordt bekeken, ontstaan vaak suboptimale keuzes. Sommige gebouwen zijn technisch lastig te verduurzamen, terwijl andere gebouwen binnen dezelfde portefeuille juist relatief eenvoudig grote stappen kunnen zetten. Door op portefeuilleniveau te sturen ontstaat ruimte om investeringen slimmer te verdelen en met hetzelfde budget meer energiebesparing te realiseren.

Daarnaast hebben grote vastgoedorganisaties vaak te maken met versnipperde verantwoordelijkheden, verschillende budgetten en meerdere besluitvormers. Juist daarom wordt eigenaarschap steeds belangrijker. Zowel Dave Baas als Bert Elkhuizen benadrukken dat verduurzaming alleen succesvol wordt wanneer duidelijke verantwoordelijkheid wordt belegd binnen de organisatie.

Het Energiekompas helpt je communiceren

Een hulpmiddel dat steeds vaker wordt ingezet is het Energiekompas. Dit instrument combineert energielabelgegevens met daadwerkelijk gemeten energiegebruik en visualiseert de prestaties van gebouwen binnen een portefeuille.

Volgens Bert Elkhuizen maakt het Energiekompas zichtbaar welke gebouwen opvallend veel energie verbruiken ten opzichte van hun theoretische prestatie. Hierdoor kunnen organisaties snel bepalen waar de grootste kansen liggen:

• Gebouwen met een slecht energielabel vragen vaak om technische verbeteringen.
• Gebouwen met een goed label maar hoog energiegebruik vragen eerder om analyse van operationele processen.
• Gebouwen kunnen onderling worden vergeleken waardoor een prioriteitenlijst ontstaat voor verduurzaming.

Het Energiekompas fungeert daarmee niet alleen als analyse-instrument, maar ook als communicatiemiddel richting bestuurders, assetmanagers en financiële afdelingen.

Wat betekent dit voor professionals?

Voor adviseurs, gebouwbeheerders, installateurs en vastgoedeigenaren betekent dit dat energiebesparing in gebouwen steeds meer een multidisciplinair vraagstuk wordt.

Belangrijke aandachtspunten zijn:

• Combineer verduurzaming met natuurlijke onderhoudsmomenten.
• Werk programmatisch in plaats van projectmatig.
• Breng verduurzaming, onderhoud en vastgoedstrategie samen.
• Zorg voor één verantwoordelijke eigenaar van het uitvoeringsplan.

Daarnaast benadrukken de sprekers dat samenwerking tussen technische specialisten, vastgoedmanagers en financiële besluitvormers cruciaal wordt om de energietransitie daadwerkelijk te versnellen.

Kansen en vervolgstappen

Organisaties die morgen willen starten met energiebesparing in gebouwen kunnen volgens de podcast direct drie stappen zetten:

1. Verzamel bestaande gebouwinformatie zoals energielabels, energieverbruik en onderhoudsplannen.
2. Maak een tactisch uitvoeringsplan waarin verduurzamingsmaatregelen aan concrete momenten worden gekoppeld.
3. Wijs een eigenaar aan die verantwoordelijk blijft voor uitvoering en voortgang.

Daarnaast verwachten de experts dat AI de komende jaren een belangrijke rol gaat spelen bij het analyseren van vastgoeddata, het ontwikkelen van scenario's en het versnellen van besluitvorming rondom verduurzaming.

De video is te zien op Youtube.