Moet het nominale vermogen van fysiek aanwezige maar niet meer gebruikte gasheaters met een afgesloten en verzegelde gastoevoer nog worden meegeteld voor de GACS-vermogensgrens, en zo niet, onder welke voorwaarden mogen deze toestellen buiten de berekenin

Ik heb een vraag over de vermogensbepaling voor de GACS-verplichting.

In een gebouw hangen nog gasgestookte luchtverhitters die niet meer worden gebruikt. De gastoevoer is afgesloten en de leidingen zijn volgens opgave verzegeld, waardoor de toestellen momenteel niet kunnen functioneren. De heaters zijn wel fysiek aanwezig.

Moet het nominale verwarmingsvermogen van deze toestellen nog worden meegenomen bij de beoordeling of de GACS-vermogensgrens wordt overschreden?

Daarbij wil ik graag onderscheid maken tussen:

tijdelijk buiten gebruik of als reserve beschikbaar
een afgesloten/verzegelde gastoevoer
definitief buiten bedrijf gesteld, met fysiek afgekoppelde en afgedopte gastoevoer.

Wanneer mogen deze toestellen buiten de vermogensberekening worden gelaten, en welke technische maatregelen en documentatie zijn daarvoor nodig? Is hiervoor een wettelijke grondslag of officiële interpretatie beschikbaar waarnaar we in ons beoordelingsrapport kunnen verwijzen?

Alvast bedankt voor je toelichting!

Beantwoord de vraag van Jasper

(3 antwoorden)

Michel van de Laar

5 dagen geleden

Beste Jasper,

Heb (nog) niet zoveel verstand van GACS, echter vanuit gastechniek zou een ongebruikte aansluitng niet met de gaskraan afgesloten moeten worden, maar afsluiter verwijderen en aansluiting afdoppen.

Dus als je steld dat de afsluiter is verzegeld in gesloten toestand lijkt me dat vanuit gas al niet juist situatie (iets met mogelijke lekgas).

Voor GACS kan ik me dan voorstellen dat hetzelfde geld. Nu neem je op dat de afsluiters verzegeld zijn maar morgen zijn die zegels er weer al.
Hoop dat je hier iets mee kan.

Groet Michel van de Laar
(op persoonlijke titel)

Jean-Paul Sosef

3 dagen geleden

Ik weet niet of of er een officiële interpretatie is.

Tijdelijk buiten gebruik of als reserve beschikbaar dan is het nog onderdeel van de installatie, dient het onderhouden te worden en dus meegenomen.

Een afgezegelde / verzegelde toevoer. Ik zou zeggen is niet voldoende omdat dat alleen een beperking is om te gaan gebruiken maar de installatie kan nog steeds gebruikt worden.

Definitief buiten bedrijfgesteld, met fysiek afgekoppelde en afgedopte afvoer.

Installatie is niet meer in bedrijf, kan niet meer in bedrijf en hoeft ook niet onderhouden te worden.

Let wel als de installatie elektrisch nog in aangesloten is vindt ik het een twijfel geval. Dus elektrisch zou de installastei ook afgekoppeld moeten zijn om niet meegerekend te worden. Zo wie zo zou ik een nood installatie huren in plaats van een lang niet onderhouden gasinstallatie gebruiken.

Johan de Ridder

2 dagen geleden

Kort antwoord: er is geen wetsartikel en, voor zover ik kon vinden, ook geen officiële interpretatie die buiten gebruik gestelde toestellen expliciet uitzondert. Je moet dus redeneren vanuit de definities en de bestaande uitleg van RVO en IPLO. Dat leidt tot een duidelijke lijn: reserve en tijdelijk afgesloten toestellen tellen mee. Alleen definitief en onomkeerbaar buiten bedrijf gestelde toestellen kun je verdedigbaar buiten de berekening laten.

Wat de regelgeving en de officiële uitleg zeggen

Grondslag: de GACS‑verplichting staat in paragraaf 3.7.12 van het Bbl; artikel 3.145 bepaalt welke bestaande gebouwen eronder vallen en artikel 3.146 aan welke eisen een GACS moet voldoen. Het criterium is een verwarmingssysteem of gecombineerd ruimteverwarmings- en ventilatiesysteem met een nominaal vermogen van meer dan 290 kW. iploiplo
Optellen: volgens IPLO telt je het nominale vermogen op van alle technische bouwsystemen die zorgen voor verwarming of koeling in ruimten waar mensen verblijven, en het gaat om een bepaald geïnstalleerd totaal vermogen. iploiplo
Definitie technisch bouwsysteem (Bbl, bijlage I): een gebouwgebonden samenstelling van alle bestanddelen van een installatie die bedoeld is voor ruimteverwarming, ruimtekoeling of ventilatie. Dit is je belangrijkste aanknopingspunt. Een toestel dat definitief geen deel meer uitmaakt van een installatie bedoeld voor ruimteverwarming, valt hier niet meer onder. iplo
Back-up telt mee: voor de keuringsplicht zegt RVO expliciet: voor het bepalen van het nominale vermogen tel je de vermogens van de verschillende onderdelen van het systeem op, en ook eventuele back-upsystemen tellen mee. Dat staat op de keuringspagina en niet op de GACS-pagina. Het gaat wel om hetzelfde begrip “nominaal vermogen” uit het Bbl, dus een toezichthouder zal dit vrijwel zeker naar analogie toepassen. rvo
Uitsluitingen die wél bestaan, volgens de RVO GACS-FAQ: ruimten waar mensen niet of alleen af en toe werken tellen niet mee in de berekening van de capaciteit, en ook ruimten met een binnentemperatuur onder 15 °C of die alleen vorstvrij worden gehouden tellen niet mee. Dit is een uitsluiting op ruimteniveau, niet op toestelniveau. rvo

Toepassing op jouw drie situaties

1. Tijdelijk buiten gebruik of reserve: meetellen.
De toestellen zijn geïnstalleerd en kunnen weer worden ingezet. De back-upregel van RVO en het begrip “geïnstalleerd vermogen” laten weinig ruimte voor een andere conclusie.

2. Gastoevoer afgesloten en verzegeld: in principe meetellen, maar zie uitzondering hierna...
Een gesloten kraan met zegel is omkeerbaar zonder installatietechnische ingreep. Het toestel hangt er nog, is vaak nog elektrisch aangesloten en zit nog op de rookgasafvoer. Juridisch maakt het daarmee nog steeds deel uit van het verwarmingssysteem. “Volgens opgave verzegeld” is voor een beoordelingsrapport ook te zwak. Mijn advies: behandel dit als situatie 1, tenzij de eigenaar doorpakt naar situatie 3. Eén nuance: als de netbeheerder de hele gasaansluiting van het gebouw heeft verwijderd, ligt het anders. Dat is dan wel een feit dat je moet vastleggen.

3. Definitief buiten bedrijf, fysiek afgekoppeld en afgedopt: verdedigbaar buiten de berekening.
Het toestel maakt dan geen deel meer uit van een installatie bedoeld voor ruimteverwarming. De sterkste positie bereik je met de volgende maatregelen en documentatie:

Gas: leiding vóór het toestel fysiek losgenomen, gasdicht afgedopt en op dichtheid beproefd door een erkend installateur.
Elektrisch: voeding afgekoppeld, dus kabel verwijderd of losgenomen in de verdeler, en niet alleen een werkschakelaar uit.
Rookgasafvoer en luchttoevoer: losgenomen of afgedopt.
Regeling: ontkoppeld van thermostaat en GBS, uit de regelstrategie en uit de cascade verwijderd.
Markering: label op het toestel met de tekst “definitief buiten bedrijf” en de datum.
Documentatie: een ondertekende verklaring van de installateur over datum, uitgevoerde handelingen en beproevingsresultaat, met foto’s per toestel en typeplaatje. Verder een bijgewerkt installatieschema, en de toestellen verwijderd uit het onderhoudscontract, de keuringsadministratie en de installatielijst.
Beste optie: demontage. Dat haalt alle twijfel weg en is meestal goedkoper dan de discussie.

Extra punten.

Plausibiliteit: controleer of het resterende vermogen de betreffende ruimten nog kan verwarmen. Is dat niet zo, dan zal een toezichthouder twijfelen of de heaters echt definitief buiten bedrijf zijn. Worden die ruimten niet meer verwarmd (opslag, onder 15 °C, alleen vorstvrij), dan heb je een tweede, wél officieel onderbouwde grond om het uit te sluitenvia de RVO-FAQ. De redenering is dat de GACS‑verplichting gaat over verwarming en koeling voor mensen, niet over het conditioneren van ruimten in het algemeen.
2030: vanaf 1 januari 2030 is een GACS ook verplicht in alle utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioningssystemen boven 70 kW. Kijk dus of de uitsluiting dan nog uitmaakt. rvo !!!
Zekerheid vooraf: omdat er geen expliciete regel is, raad ik aan de vraag schriftelijk voor te leggen aan de IPLO-helpdesk (“Stel uw vraag”) of in vooroverleg met de omgevingsdienst, die zitten ook nog in de beginfase en moeten hier ook van leren. Samen leer je meer. Met een schriftelijk antwoord kun je in je rapport naar een concrete bron verwijzen in plaats van naar je eigen interpretatie. rvo

Formulering voor je rapportage, bijvoorbeeld: “De toestellen X t/m Y zijn niet meegenomen in de vermogensbepaling conform Bbl art. 3.145, omdat zij op [datum] definitief buiten bedrijf zijn gesteld (gas fysiek afgekoppeld en afgedopt, elektrisch afgekoppeld, rookgasafvoer afgedopt, ontkoppeld van de regeling; zie bijlage: installateursverklaring en foto’s). Daarmee maken zij geen deel meer uit van een technisch bouwsysteem bedoeld voor ruimteverwarming (Bbl, bijlage I). Reserve- en tijdelijk afgesloten toestellen zijn wél meegeteld, in lijn met de RVO-uitleg dat back-upsystemen meetellen in het nominaal vermogen.” Eventueel met verwijzing naar de adviezen of overleg met de verantwoorelijken van de omgevingsdienst.
Leuke vraag overigens, en leerzaam. Vergeet ook AI niet te bevragen hierover, dat doe ik ook.
Johan de Ridder

Gerelateerde vragen

Toepassingen ventilatiewarmtepomp? Beste Kubr mensen, binnenkort ben ik host van een podcast over GACS. Welke vragen moet ik volgens jullie stellen? Voorzitter Doekle Terpstra (Techniek Nederland) neemt afscheid. Wie moet zijn opvolger worden?

Heb jij ook een vraag?

Laat anderen met je meedenken.

Stel je vraag